हॉटेल्स आणि खाद्य विक्रेत्यांसाठी नवीन नियम लागू : महाराष्ट्रात ‘चीज ॲनालॉग’वर कडक कारवाई
१ मे २०२६ पासून ‘चीज ॲनालॉग’चा स्पष्ट उल्लेख बंधनकारक करण्यात आले आहे....
महाराष्ट्रात अन्न सुरक्षा आणि ग्राहकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे. हॉटेल्स, उपाहारगृहे, भोजन व्यवस्था पुरवठादार तसेच खाद्यपदार्थ विक्रेत्यांना आता विक्री पावती, मेन्यू कार्ड आणि दर फलकांवर ‘चीज ॲनालॉग’चा स्पष्ट उल्लेख करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाने राज्यभर ‘चीज ॲनालॉग’ संदर्भात विशेष तपासणी मोहीम सुरू केली असून या नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याचे आदेश अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी सर्व विभागीय अन्न सहआयुक्तांना दिले आहेत.
राज्यभर विशेष तपासणी मोहीम सुरू
राज्यात १ मे २०२६ पासून या नियमाची कठोर अंमलबजावणी सुरू करण्यात आली आहे. या विशेष मोहिमेअंतर्गत पहिल्या दहा दिवसांत तब्बल १,४९६ आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली.
तपासणीदरम्यान अनेक ठिकाणी ग्राहकांना ‘चीज’च्या नावाखाली ‘चीज ॲनालॉग’ विकले जात असल्याचे आढळून आले. त्यामुळे ग्राहकांची फसवणूक टाळण्यासाठी सरकारने हा निर्णय घेतला आहे.
काय आहे ‘चीज ॲनालॉग’?
‘चीज ॲनालॉग’ हा पदार्थ पारंपरिक दुधापासून बनवलेल्या चीजऐवजी वनस्पती तेल, स्टार्च आणि इतर घटक वापरून तयार केला जातो. अनेक फास्ट फूड पदार्थांमध्ये याचा वापर केला जातो.
ग्राहकांना खरे चीज आणि ‘चीज ॲनालॉग’ यातील फरक समजावा यासाठी आता स्पष्ट लेबलिंग आवश्यक करण्यात आले आहे.
केंद्र सरकारने घेतली दखल
महाराष्ट्र सरकारच्या या मोहिमेची दखल केंद्र सरकारच्या अन्न सुरक्षा व मानके प्राधिकरणाने (FSSAI) घेतली आहे. शुद्ध पनीर आणि खाद्यपदार्थांबाबत महाराष्ट्राने उचललेले पाऊल आता संपूर्ण देशासाठी मार्गदर्शक ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी सांगितले की, ग्राहकांना योग्य माहिती मिळणे हा त्यांचा मूलभूत अधिकार आहे आणि अन्न सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाची सूचना
- मेन्यू कार्डवर ‘चीज’ऐवजी ‘चीज ॲनालॉग’ असल्यास त्याचा स्पष्ट उल्लेख तपासा.
- बिल किंवा पावतीवर नमूद माहिती वाचा.
- चुकीची माहिती आढळल्यास FDA कडे तक्रार करा.